സുസ്ഥിരത സ്ഥിരതയല്ല.

Stability is not sustainability
സുസ്ഥിരത: സ്ഥിരതയ്ക്കും പുനഃസ്ഥാപനത്തിനും അതീതമായ ഒരു ചലനാത്മക അസ്തിത്വം.
സുസ്ഥിരതയെ പലപ്പോഴും വെറും സ്ഥിരതയുടെയോ പുനഃസ്ഥാപനശേഷിയുടെയോ അവസ്ഥയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കാറുണ്ട്. ഈ വീക്ഷണങ്ങൾ നിർണായകമാണെങ്കിലും, സുസ്ഥിരതയുടെ ചില വശങ്ങൾ മാത്രമേ അവ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുള്ളൂ. വാസ്തവത്തിൽ, സുസ്ഥിരത എന്നത് സ്ഥലം, കാലം, രൂപം, ഭാവം, ആവിഷ്കാരം എന്നിവയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ തുടർച്ചയായി പരിണമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ചലനാത്മക അവസ്ഥയാണ്. പ്രകൃതി നിയമങ്ങൾക്കും എപ്പോഴും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയുടെ അവസ്ഥകൾക്കും അനുസൃതമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഒരു ഫ്ലൂയിഡ് അസ്തിത്വമാണ്‌ സുസ്ഥിരത.

അസ്തിത്വത്തിൽ സ്ഥിരതയോ നിഷ്ക്രിയതയോ അല്ല ചലനാത്മകതയാണ് പ്രതിഭാസമായി വെളിപ്പെടുന്നത്. ചലനാത്മകത (dynamism), എപ്പോഴും പ്രക്ഷുബ്ധത സൃഷ്ട്ടിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും. അപ്പോൾ ആ പ്രക്ഷുബ്ധതകളെ കൈകാര്യക്ഷമതയോടെ സ്വീകരിക്കയും അനുരൂപനപ്പെടുകയും ചെയ്യുക എന്നത് പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. അവിടെ ഫീഡ്ബാക്ക് ലൂപ്പുകളുടെ സഹായത്താൽ ഒരു ചലനാത്മക തുലനാത്മകത നിലനിർത്തുന്നു എന്നതാണ് വിഷയം.

സുസ്ഥിരതയുടെ പരമ്പരാഗത വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ സ്ഥിരതയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു – കാര്യമായ തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ഒരു സിസ്റ്റത്തെ സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ നിലനിർത്തുക. എന്നിരുന്നാലും, പ്രകൃതി സംവിധാനങ്ങൾ ഒരിക്കലും സ്ഥിരമല്ല; അവ ശാശ്വതമായ ഒരു പ്രവാഹാവസ്ഥയിലാണ്. വനങ്ങൾ വളരുന്നു, നദികൾ ഗതി മാറുന്നു, ജീവിവർഗങ്ങൾ കുടിയേറുന്നു, കാലാവസ്ഥ മാറുന്നു. സുസ്ഥിരത ഒരു നിശ്ചിത അവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണെങ്കിൽ, അത് പ്രകൃതിയുടെ ചലനാത്മകതയുടെ സത്തയ്ക്ക് തന്നെ വിരുദ്ധമായിരിക്കും. പകരം, പാരിസ്ഥിതികവും മാനുഷികവുമായ വ്യവസ്ഥകളുടെ തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് മാറ്റത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സജീവ പ്രക്രിയയായി സുസ്ഥിരതയെ കാണണം. അനിവാര്യമായ പരിവർത്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ, അവയെ ചെറുക്കുന്നതിനുപകരം, പ്രവർത്തനപരമായ സമഗ്രത നിലനിർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് അത്.

സുസ്ഥിരതയുടെ പുനഃസ്ഥാപന ശേഷിയും പ്രതിരോധ ശേഷിയും
ഒരു ഭാഗിക വീക്ഷണം മാത്രമാണ്.



പ്രതിരോധശേഷി അസ്വസ്ഥതകളെ ചെറുക്കാനുള്ള കഴിവും, പുനസ്ഥാപന ശേഷി, അസ്വസ്ഥതകൾ ഉണ്ടായാൽ അതിൽ നിന്നും കരകയറാനുള്ള കഴിവും ആണ്. പുനഃസ്ഥാപന ശേഷി, മുൻ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സുസ്ഥിരത പിന്നോട്ട് പോകുന്നതല്ല, മറിച്ച് തരണം ചെയ്ത പ്രതിസന്ധികൾക്ക് പരിഹാരം നേടിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പോകുന്നതാണ്. യഥാർത്ഥ സുസ്ഥിരത പ്രതിരോധശേഷിയെ അതിജീവനവുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് സിസ്റ്റങ്ങൾ ആഘാതങ്ങളെ നേരിടുക മാത്രമല്ല, അവയ്ക്കുള്ള പരിഹാര പ്രതികരണവുമായി പരിണമിക്കുകായും ചെയ്യുന്നു.

ഉദാഹരണത്തിന്, തീവ്ര കാലാവസ്ഥാ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശേഷം സ്വയം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ മാത്രം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു കാർഷിക രീതി ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് നിലനിൽക്കും. എന്നാൽ, ഒരു സുസ്ഥിര സമീപനത്തിൽ വൈവിധ്യവൽക്കരണം, മണ്ണ് സമ്പുഷ്ടീകരണം, ഭാവിയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ നേരിടാൻ അതിനെ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ജല സംരക്ഷണ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടും. അതായതു പുനഃസ്ഥാപനം ഒരു മെച്ചപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലേക്കായിരിക്കും.

ഒരു ചലനാത്മക സന്തുലിതയാണ് സുസ്ഥിരത
സുസ്ഥിരത എന്നത് ഒരു സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല, മറിച്ച് നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിക്കുന്ന വിവിധ വിപരീത ശക്തികളെ സന്തുലിതമാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. പ്രകൃതിദത്തവും മനുഷ്യനിർമ്മിതവുമായ എല്ലാ സിസ്റ്റങ്ങളും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ സ്വാധീനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ് – വളർച്ചയും ശിഥിലീകരണവും Growth & Disintegration), സംരക്ഷണവും വ്യയവും (Preservation & spending ), ക്രമവും ക്രമരാഹിത്യവും (Order & Chaos), നവീകരണവും യാഥാസ്ഥിതികത്വവും (Innovations & orthodoxicity) പോലുള്ള വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ തുടർച്ചയായ ഇടപെടലിൽ നിന്നും അവയുടെ അനുരഞ്ജനത്തിൽ നിന്നും സുസ്ഥിരതയുടെ ചലനാത്മകത ഉരുത്തിരിയുന്നു.

വളർച്ചയും ക്ഷയവും:
ജീവികൾ നശിക്കുമ്പോൾ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ പുനരുജ്ജീവിക്കുന്നു, കാലക്രമേണ ഭൂപ്രകൃതികൾ രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ഒരു സുസ്ഥിര സംവിധാനം ക്ഷയിക്കലിനെ തടയുന്നില്ല, മറിച്ച് അവിടെയുള്ള പുനരുജ്ജീവന പ്രക്രിയകൾ അപചയത്തെ സന്തുലിതമാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.

സംരക്ഷണവും ഉപഭോഗവും/വ്യയവും :
നാഗരിക മനുഷ്യൻ വിഭവ ശേഖരണത്തെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്ന. പക്ഷേ അമിത ശേഖരണവും ഉപഭോഗവും വിഭവ ശോഷണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. സുസ്ഥിര ജീവിതം എന്നത് ഉപഭോഗം ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല, മറിച്ച് ശ്രദ്ധാപൂർവ്വമായ ഗുണഭോഗത്തിലൂടെയും പുനർനിർമ്മാണത്തിലൂടെയും അത് നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതാണ്.

ക്രമവും കുഴപ്പവും (order and chaos) :
പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥിരതയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. സുസ്ഥിരതയിൽ വഴക്കവും നവീകരണവും ഉൾച്ചേർത്ത് ക്രമക്കേടിനുള്ളിൽ അതിജീവിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ഠിക്കുന്നു.

നവീകരണവും പാരമ്പര്യവും:
സാങ്കേതികവിദ്യയിലെയും അറിവിലെയും പുരോഗതി പരിഹാരങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ പരമ്പരാഗത ജ്ഞാനം കാലാനുസൃതമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു. ഒരു സുസ്ഥിര സമൂഹം രണ്ടും സംയോജിപ്പിക്കുന്നു, പാരിസ്ഥിതികവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പുതിയ രീതിശാസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.

സുസ്ഥിരത ഒരു ബഹുമുഖ പ്രക്രിയയായി
ഒന്നിലധികം മാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു:



കാലം:
ഇത് ഒരു നിശ്ചിത നിമിഷമല്ല, തുടർച്ചയായ ക്രമീകരണം ആവശ്യമുള്ള ഒരു തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയയാണ്.

സ്ഥലം:
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങൾ, ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ എന്നിവയിലുടനീളം ഇത് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു, ഓരോന്നിനും അതുല്യമായ വെല്ലുവിളികളും പരിഹാരങ്ങളുമുണ്ട്.

രൂപം:
സാങ്കേതിക പുരോഗതി, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സുസ്ഥിരതയുടെ രൂപം വികസിക്കുന്നത്.
ആവിഷ്കാരം: നയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക പുനഃസ്ഥാപനം മുതൽ സാമൂഹിക പെരുമാറ്റങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനങ്ങൾ വരെ വൈവിധ്യമാർന്ന രീതികളിൽ ഇത് പ്രകടമാകുന്നു.

നില:
പ്രാദേശികവും ആഗോളവുമായ സാഹചര്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സുസ്ഥിരതയുടെ പാരാമീറ്ററുകൾ ചാഞ്ചാടുന്നു, നിരന്തരമായ പുനർമൂല്യനിർണയവും നവീകരണവും ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

മുന്നോട്ടുള്ള സുസ്ഥിര ജീവിത പാത.
സുസ്ഥിരതയെ ഒരു ചലനാത്മക തലമായി അംഗീകരിക്കുന്നത്, സമഗ്രവും മുൻകര്മങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ ഒരു സമീപനം സ്വീകരിക്കാൻ നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. കർശനമായ സുസ്ഥിരതാ മാതൃകകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുപകരം, സമൂഹങ്ങൾ വഴക്കം, നവീകരണം, സന്ദർഭാധിഷ്ഠിത പരിഹാരങ്ങൾ എന്നിവ വളർത്തിയെടുക്കണം. ഉയർന്നുവരുന്ന പാരിസ്ഥിതിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക ഘടനകൾ, ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ചേർത്ത് സുസ്ഥിരമായ രീതികൾ പരിണമിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സുസ്ഥിരതയെ എപ്പോഴും പൊരുത്തപ്പെടുന്നതും ബഹുമുഖവുമായ ഒരു നിലനിൽപ്പും എതിർ ശക്തികളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥയും ആയി സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെ, സ്ഥിരതയുടെയും പ്രതിരോധശേഷിയുടെയും പുനഃസ്ഥാപന ശേഷിയുടെയും ഉപരിപ്ലവമായ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് നീങ്ങി പ്രകൃതിയുമായി യഥാർഥ്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതും യോജിപ്പുള്ളതുമായ സഹവർത്തിത്വം വളർത്തിയെടുക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയും.

National Coordinator, Greencross Foundation Centre for Deep Ecology, Faculty Member, Deep Ecological Fellowship, Editorial Member, The Ecosophical Insight, (olympuss.in)

Leave a Reply